© anicelikarevyan 2018


ani celik arevyan

05-30 September 2018, Greek Primary School


For me “As Is” resembles a body of literature bringing together the memories of places I have been in throughout my life.  In the series I assemble together the moments and images we record without noticing every day with their correspondences in other places and times.


Since 1987 I have been following the traces of time through my work in photography.  I resemble “As Is” series to an archeological method I have discovered while I was thinking on my photographic practice.  As I create the series I have returned to the material in my archive consisting over 95,000 photographs.


I have taken most of these images during my journeys to different parts of the world.  The series started to take shape with the crossings between forms among these images.  The mental space emerging out of this ongoing series provided a feedback loop for me about my photographic consciousness and my evolution as an artist.


The photographs in “As Is” were not staged, they did not follow an imagined mise-en-scène.  In this series I have photographed the images staged by life rather than staging images in my studio.  These double images were created without any didactic concern through the encounters between the frames I have collected from the world I have seen and lived in.  These coincidences created a venue in which I freely accord two images to create new visual idioms.


The abundance of images in this series gives them a pixel like quality; each double image seems like a pixelated unit of a conceptual ensemble.  This archive of pixelated units also reminds me the different pages of a book and I envisage another short narrative each time I scan through them.  I created these short narratives enmeshed with time inside my archive in which I observe the textures of the world.  They are ordered along concentric movements and oscillate between coherence and incoherence.


Creating narratives inside this archive is like forming connections between nerve endings to emulate a stream of electricity.  As every double image unfold like scenes in a speculative film roll, an open storyboard emerged through them like a collection of images flashing in one’s mind.



ani celik arevyan

05-30 Eylül 2018, Galata Rum Okulu


“Olduğu Gibi” yaşadığım yıllar boyunca, bulunduğum mekanların hafızasını toplayan bir külliyata benzeyen, her gün fark etmeden kaydettiğimiz anların ve imgelerin, başka mekanlar ve başka zamanlarda bulduğum karşılıklarını bir araya getirdiğim, yeni hikayeler ürettiğim bir seri.


1987 yılından günümüze, fotoğrafla ilgili çalışmalarımda zamanın izlerini takip ediyorum. “Olduğu Gibi” serisini kendi fotoğraf pratiğim üzerine düşünürken keşfettiğim arkeolojik bir araştırmaya benzetiyorum.  Seriyi oluştururken çeşitli zaman dilimlerini kapsayan 95.000’in üzerinde fotoğrafı kapsayan arşivime geri döndüm.


Fotoğrafların birçoğunu dünyanın farklı bölgelerindeki seyahatlerim sırasında çektim.  Bu imajlar içindeki formlar arası geçişlerle serideki fotoğraflar şekillenmeye başladı.  Seriye devam ederken ortaya çıkan düşünce alanı, fotoğrafik bilincim ve bir sanatçı olarak gelişimim hakkında bir geri bildirim döngüsü yarattı.


“Olduğu Gibi” serisindeki fotoğraflar kurgulanmadılar, önceden düşünülmüş bir mizanseni de takip etmediler. Bu seride stüdyomda görüntüleri sahnelemek yerine, yaşamın sahnelediği görüntüleri fotoğrafladım.  Oluşturduğum ikili imajlar, yaşadığım, gezip gördüğüm dünyadan seçtiğim karelerin, hiçbir didaktik kaygı gözetmeksizin, anlamı bende saklı olan karşılaşmalarından oluştu.  Bu karşılaşmalar bana iki imajı özgürce akort ederek yeni görsel deneyimler yaratabileceğim bir alan sundu.


Serideki imajların çokluğu onları piksellere benzetiyor; her ikili imaj sanki kavramsal bir bütünün pikselleşmiş bir parçasına dönüşüyor.  Piksellerden oluşan bu arşiv bana bir kitabın farklı sayfalarını da anımsatıyor; kitabın sayfalarını her çevirişimde başka bir kısa hikaye hayal ediyorum.  Yeryüzündeki dokuları gözlemlediğim arşivimde oluşan, zamanla iç içe geçen bu kısa hikayeler uyum ve uyumsuzluk arasında gidip geliyor.


Bu hikayeleri oluşturmak bedenimdeki sinir uçları arasında yeni bağlantılar kurmak, bir canlılık akışının benzerini üretmek gibiydi.  İkili imajlar spekülatif  birer film sahnesi gibi göz önüne serildikçe, zihinde parıldayan görüntü yığınlarına benzeyen ucu açık bir film şeridi ortaya çıktı.




ani celik arevyan


Despite their short-lived presence, I prefer to define these bubbles enveloping the air into which they were born as if there was no before or after and attributing varicolored meanings to the time span in which they exist as “durable abstract objects”.  I like the tension between the seamless and ephemeral surfaces of the bubbles and the durable surface of the photograph paper on which they appear.


As they release the air they locked inside with their sudden vanish, as the parenthesis they have opened inside the eternal closes in a flash, these “durable abstract objects” wander around the frontiers of the surreal.  Their dream-like presence turns them into witnesses of a moment never to be possessed.  Their transparent and fluid surfaces wrapping light into a rainbow get into any shape they desire through the direction of an invisible will.


Even though they abruptly disappear I don’t think that these objects carry hopelessness; negative connotations flow over their delicate surfaces.  I want to put these objects growing, transforming and breathing like a newly formed embryo back to nature where they belong.  It seems to me the photographs in my New Born series constitute a society whose rules are decided by them selfs.



ani celik arevyan


In the “Dust and Sky” series I reconnect pieces of my own personal history with my recompositions of the architectural and sculptural images through photograph.  I have created the works in this series by superposing images that are sifted in my unconscious and remembered through flashbacks. These works reflect the dynamic structure of memory manifesting itself as a continuous bridge between past and present. The images in “Dust and Sky” exists in universe we are already a part of yet surmounting our imagination. The lived in and has not been lived segments of this universe turn into dust or in other words into pixels if we keep in mind the fact that they are pieces of photographs.


I want to reveal the act of remembering characterized by erasure and reconstruction by matching two photographic moments through molding and overlapping forms. The architectural cycle between the demolished and the monumental shapes the double-layered structure of “Dust and Sky”. Photographic surfaces standing side-by-side, intersecting and melting into one explore the nature of the sculptural image. These images organized through a non-linear understanding of history, reinvigorate the pieces of photographs as they turn them into a unified whole.


The series helped me to realize the photograph archives I have created over years indeed constituted an entity; the threads connecting the photographs spread out.  This spreading dissolved the associations of belonging and possession weaved around the images. The new works to be formed through the combination of not yet taken photographs and the ones in my archive suggests the continuity of this project.




Ani Çelik Arevyan’s latest photograph series “Traces of This World” can be seen at Galeri Nev İstanbul opening on January 10.  Arevyan’s third solo exhibition at the gallery can be visited until February 8.


Arevyan’s “Traces of This World” series offers a commentary on the effacement of reference to reality in its contemporary understanding.  Transpositions between digital and physical realm and the digital compel us to suspect the effort takes an image to ground itself at spatial and temporal levels of experience.  In her latest series Arevyan positions temporalit at the core of her work since the predominant visual reference to turbulent movement can only be comprehended with the existence of time.  As Arevyan’s photographs problematize our position in time they lead us through a world unknown for us.  Repetition and the dream-like status of the figures obscure their relation with reality.



According to Arevyan nor the position of figures in time is determined neither their reality. The floating figures seem to be spinning in a vortex with postures suggesting a falling body in space.  The traces of perpetual movement also pose questions about temporality.  Weaving all these queries together Arevyan aims to position photography as a tool through which ontological doubts are reformulated and addressed.  The images of models wearing artist’s own clothes are digitally mastered and replicated.  Arevyan’s interference with the figure operates both at the bodily and digital re-mastering levels; through this two-folded artistic gesture Arevyan forms a basis for questioning reality, a hallmark of photography practice in the context of contemporary art.



Ani Çelik Arevyan lives and works in Istanbul.  Worked as an editor and director of photography for many years Arevyan also published two photography books “Between Life and Death” and “Duo”.  Arevyan’s works are included in many collections including İstanbul Modern and Bibliothéque National de France. Istanbul Modern-Istanbul (2010), Galeri Nev-Istanbul (1998, 2005), Diyarbakır Art Center-Diyarbakir (2005) and Women’s Library-İstanbul (1993) can be listed among the solo shows she’s had. She has also participated in group shows at 8th Contemporary Istanbul (2013), Galerist-Istanbul (2006), Pamukbank Photography Gallery-Istanbul (2002), Galeri Nev Istanbul and Ankara (2000), Sipa Press-Paris (1999), Gallery Agora-New York (1999).



    “Nothing is as it seems”


    Istanbul Modern Exhibition - 29 Septembre 2010 - 9 January 2011


    Curator Engin Özendes

    ani celik arevyan


    In “Nothing Is As It Seems” series I wanted to integrate the photographs of daily objects shot in different venues and lighting conditions.  Although the objects I used in creating compositions look identical in form as a matter of fact they are not duplicates.  I resemble them to people looking similar but not the same.  The way these photographed objects are aligned reminds me in life things that seem like repeating themselves always appear with a difference.  This play I set up between similarity and difference unfolds within the continuity of life.


    The state of being seen always recall the unseen.  Traversing all contradictions, we can envision the entirety of seen and unseen only within the limits of our own perception.  Sometimes we forget that what we see might not be as it seems.  Indeed the excess surfacing with the existence of unseen shapes our ways of seeing.  As I was molding my photographs with these thoughts I wanted call this series “Nothing Is As It Seems”.


    While I was creating the series I wanted to recall and keep in my mind the forgotten ways of seeing as much as I could.  I brought together the details I have seen with all their simplicity and clarity and created a bigger picture, a greater whole. Through restructuring and rearranging them I made the ideas engulfing me and the impressions evolving in my mind visible.


    The horizontal axis in the compositions reminds me the thread of life, with birth at its beginning and death at its end.  The thread that exists before and will continue to exist after us…  As the series took shape the images on this axis started to wander around accord and discord.


    The clothes I wore and lived in twenty years were evoking both humans and silhouettes.  Ceasing to be what they really are one hundred and eighty seven garments transformed into abstract images.  Sometimes they resembled to a building, to a cityscape, to a meteorite or to a body without soul.  The coupling of these abstract images with the pictures of nature reminds the fact that what we see might not be as it seems sometimes.


    The bubble photographs which I consider as the last sentence of the series crystallize the departure point of “Nothing Is As It Seems”.  Colors, forms and light are also continuously changing like bubbles.  Their lightness and ephemerality, the way they appear and disappear almost spontaneously just elucidate the nature of seeing.  Indeed they are not like as they seem to be either.  Just as life, just as what we see…


  • TARAF Newspaper - Nilüfer Kuyaş

    November 5 2010


    Pandora’a Box / Reflections

    “One text reads another,” asserts the philosopher Derrida. This proposition evokes the possibility of a staggering infinitude of reflections, and it is more stimulating than the manifold replications of self one confronts if  located between two inward-facing mirrors. That is because when texts “read” each other so much unexpected may emerge. We might call this a sense of real depth, a sense of standing at the precipice.


    Experiencing Ani Celik Arevyan’s photographs at the Istanbul Modern Museum I feel that I have really taken serious steps in that direction.


    We observe a series of color photographs, each split horizontally along the middle. Traversing the top part of the photographs we notice  various pieces of clothing, handbags, accessories – all from a woman’s guard-robe,  pants standing upright or seated, blouses with a raised arm, clothes empty of person in carefully-conceived puppet-like, well-lighted poses.  All of the clothes and accessories are really interesting: post-modern, ultra-modern. It is as if the fabric of which they are made has not been cut at all; they remind one of the sculptural designs of the Japanese designer Issey Miyake. Vertical lines dominate.


    In the bottom half of the photographs we observe nature set on its head, mostly sylvan scenes,  mostly topsy-turvy trees dominating, with their trunks, branches and leaves.


    The depth created by the line of divide in the photographs is such that one gets the impression that, from a distance, the clothing could be a silhouette of skyscrapers.  Are we seeing the reflection of a city and its park in the very same body of water? Or is this the silhouette of New York, or Tokyo, or London from the vantage point of a central city park. Such are the fascinating illusions that confront the eye.


    Are we observing reality in the lower or in  the upper part of the work?  It is almost as if that artificial silhouette in which the objects are standing, that strange fashion show bereft of life represents our consciousness and the scenes from nature below, our unconscious self. Which level is natural, which a construct? Have the spirit and the body been turned upside down? Are we examining the contradiction between countryside and city, between nature and culture?  The objects we have labeled as clothing are, in their weave, made of natural substances. Does nature not contain anything untouched by the human hand?


    We find ourselves in the midst of a labyrinth. The upper and lower texts continue to read each other ad infinitum, as does that which they evoke, and as do the questions they direct at us. What we are confronting is not the reflection and counter-reflection of two objects. Rather, this is the reflection of a construct , the reflection (or, perhaps, at this point more suitably, refraction) as now re-constructed; and then that very same construction is reflected, once again. There is, indeed, no escape from this labyrinth. Perhaps that is why Ani Celik Arevyan has titled the exhibition “Nothing is as it Seems”. We are being forced to question our assumptions, our contradictions. Perhaps we are being reminded that though we take for granted that our preconceptions and habits are set on a solid foundation, we are indeed not on very solid footing.


    I’m thinking that I’ll revisit this extremely successful, intellectually stimulating exhibition a few more times before it closes on 9 January 2011. I’ve been thinking about whether or not I’d be disturbed if I had one of those photographs on my wall at home and was dizzied by it on a daily basis. Then it occurred to me that my head is continuously in a spin from such labyrinth-like reflections in any case.


    In one of his experiments from the 1980s Derrida divided a page in half and placed a sub-text, something like a subtitle, below the actual text. As one reads the piece it is easy to confuse the text and the sub-text, the distinctions between the primary and secondary texts. In fact, the two texts are continuously interconnected like a Mobius strip, but do not form an uninterrupted whole. While the lower strip subjects the upper one to an unceasing query, the upper strip appears to be estranging the lower one. Just like in Ani Celik Arevyans’s photographs. Just like in the reflection of my street from the window of the coffee shop. And now I understand; I seem to have forgotten that while I was playing a reality game with the reflection of my street, the street itself was actually such a construct.


    For some time now I have been observing Istanbul, and, more than ever before, Turkey itself - all of life -  as a reality construct.  When I long for the depth of that construct we refer to as the three-dimensional world, then of course I need to be able to do something like touch and smell.  Though I can, if I wish, shift into a parallel construct, to the level of reflections.


    Stendhal referred to the novel as a mirror carried through the streets. I think he exaggerated a bit, but I can understand what he was after.


    Because it is continuously reflected, reproduced, and separated into its components and then reconstituted, reality sometimes embraces us with all its force. It is only in such reflections that we are able to touch infinitude, being the essentially mortal creatures we are.


    That is why we have a need for art.


  • RADİKAL Interview - Muge Akgun

    October 19 2010

    Muge Akgun- What isn't what it seems to be: nature objects, us?


    Ani Celik Arevyan- There are many factors that affect and change what we see. An object can be misidentified even with the way it is lit because light changes its texture and form entirely. For example we look at the wall now and assume it is white because we lack to see a fly crashing into the wall right this instant and leaving a mark or fail to notice how the paint molecules change under sunlight. We don't actually know if the wall is white or in time perceive it differently with a change in our perspective. I introduced an idea using ordinary objects that we use within the natural environment we perceive. In other words, I shaped my composition using my clothes and the environment I exist within. I chose to convey this idea in the form of a fantasy tale because nothing is what it seems to be.


    M.A- Is your work a reaction against how nature evolved?


    A.Ç.A- No, not at all, because in my photographs nature sums up how we live. We see the reflection  of contradictions and parallels within that sum. Human forms of the clothes represent my mood. I sometimes include nature to draw attention to 'time' and, sometimes I use it to emphasize its effects it evokes in man. When I say time I mean the stretch of life that existed before us and that will exist after we are gone. For example in my case it's a voyage which started in 1961 and will end I don't know when.


    M.A- The clothing and accessories used are they products of a special design?


    A.Ç.A- I don't understand what you mean by design. These are clothes I have been using for years. They feel like an extension of my body. They are only used as tools to demonstrate my idea. It is not important if the clothes are especially designed or the trees maples of Central Park or beeches of  Belgrade Woods. I definitely have a huge respect for the designer or I wouldn't own a collection of 187 pieces in the past 20 years. So, it is only natural for me to chose an object that I identify myself with when I photograph my portrait.


    M.A- Is it possible to call the exhibited photographs abstract? They all looked pretty concrete to me.


    A.Ç.A- At first glance it's natural to perceive them to be concrete since the medium used is photography. Photography has to reflect images of real, concrete objects, technically. Abstract is what I want to say using photography as language, the sentence beyond the photograph.


    M.A- Why did you chose such a concept?


    A.Ç.A- Having a quick look at a crowded train moving very fast from the outside. Observing how the same event affects and gets interpreted differently by people. How things develop within basically a time span of known beginning and ending filled with happiness, ambitions, struggles, ideas of my own  can be sited as reasons.


    The different perspective and the abstract language or approach seen in my photographs exist because, perhaps, I observe people from a different angle and I don't type cast them.

  • RADİKAL Interview - Muge Akgun

    October 19 2011


ani celik arevyan


Varoldukları zaman dilimine rengârenk anlamlar yükleyen, kısa ömürlü olmalarına rağmen sanki öncesi ve sonrası yokmuş gibi içine doğdukları havayı kaplayan bu baloncukları, “uzun ömürlü soyut objeler” olarak tanımlamayı tercih ediyorum. Baloncukların kendi kusursuz ve uçucu yüzeyleriyle üzerinde göründükleri fotoğraf kağıdının kalıcı yüzeyi arasındaki gerilimi seviyorum.


İçlerine hapsettikleri havayı beklenmedik yok oluşlarıyla birlikte yeniden serbest bırakan, sonsuzlukta açtıkları parantez aniden kapanan bu “uzun ömürlü soyut objeler” sürreal olanın sınırlarında dolaşıyorlar. Rüyamsı varlıkları onları sahip olunamayacak bir anın tanıklarına dönüştürüyor. Işığı büküp gökkuşağına dönüştüren şeffaf ve değişken yüzeyleri sanki görünmez bir iradenin yönlendirmesiyle istedikleri şekli alıyor.


Birdenbire yok olmalarına rağmen bence umutsuzluk taşımıyor bu objeler; olumsuz çağrışımlar incecik yüzeylerinin üzerinden kayıp gidiyor. Canlılığına henüz kavuşmuş birer embriyo gibi büyüyen, şekil değiştiren, nefes alan bu objeleri doğaya geri bırakmak istiyorum. New Born / Yeni Doğmuş serisindeki fotoğraflarım tüm farklılıkları ve renklilikleriyle sanki kurallarını kendilerinin belirledikleri bir toplum oluşturuyorlar.


 ani celik arevyan


“Toz ve Gök” serisinde kendi geçmişimden parçaları, mimariyi ve heykeli fotoğrafla yeniden kurguladığım görüntülerle birleştiriyorum. Bilinçaltımdan süzülen ve hafızamda parlayıp sönen imgeleri birbirleriyle çakıştırarak ürettiğim “Toz ve Gök” serisindeki işler, hafızanın geçmiş ve bugün arasında sürekli bir köprü olarak işleyen dinamik yapısını yansıtmayı amaçlıyor. Bu çalışmalarda parçası olduğumuz ve algılarımızı aşan evrene ait yaşanmış ve yaşanmamış kesitler toza belki de fotoğraf olduklarını akılda tutarak yeniden ifade ettiğimizde piksellere dönüşüyor.



Hatırlamanın silinme ve yeniden kurguyla belirlenen işleyişini, üst üste binen ve birbirinin içinde eriyen formların iki fotoğraf anını buluşturmasıyla görünür kılmayı istiyorum.  Mimarinin yıkık ve abidevi olan arasındaki döngüsü “Toz ve Gök”teki işlerimin çift katmanlı yapısını oluşturuyor.

Yan yana duran, kesişen, birbirlerinin içinde eriyip bütünleşen fotoğraf yüzeyleri ise heykelsi imgenin doğasını araştırıyor.  Çizgisel olmayan bir tarih anlayışıyla düzenlenen bu imgeler, fotoğraf parçalarını bir bütüne dönüştürerek yeniden canlandırıyor.



Bu seri yıllar içinde oluşturduğum fotoğraf arşivlerinin aslında bir bütün olduğunu farketmemi sağladı, fotoğrafçı gözüyle biriktirdiklerimi birbirine bağlayan iplikler ortaya saçıldı.  Bu ortaya saçılma hali görüntünün etrafında şekillenen aidiyet ve mülkiyet ilişkilerini de çözmeye başladı. Henüz çekilmemiş fotoğraflar ve arşivimde olanların birleşimiyle ortaya çıkacak yeni çalışmalar bu serinin sürekliliğine işaret ediyor.




Ani Çelik Arevyan’ın yeni fotoğraf dizisi “Bu Dünyaya Ait İzler” 10 Ocak tarihinden görülebilir.  Arevyan’ın Galeri Nev’deki üçüncü kişisel sergisi 8 Şubat tarihine kadar izlenebilir.


Arevyan’ın “Bu Dünyaya Ait İzler” dizisi çağdaş anlayışa göre gerçeklik referansının silinmesi durumuyla ilgili bir yorum önerir. Dijital ve fiziki dünya arasındaki yer değiştirmeler, bizleri görüntünün kendini deneyimlenmiş olanın zaman-mekan bağlamında temellendirmesi için gereken çabayla ilgili kuşku duymaya yönlendirir.  Yeni serisinde Arevyan zamana dair olanı işinin merkezinde konumlandırır; fotoğraflardaki baskın görsel referans olan türbülans hareketi ancak zamanın varlığı hesaba katıldığında kavranabilir. Arevyan’ın fotoğrafları zaman içindeki konumumuzu sorgularken bizleri bilinmeyen bir dünyaya yönlendirir.  Figürlerin rüya gibi halleri ve tekrarlanışları gerçeklikle kurdukları bağı belirsizleştirir.


Arevyan’a göre “Bu Dünyaya Ait İzler” dizisindeki figürlerin zaman boyutunda nerede oldukları belli olmadığı gibi gerçek olup olmadıkları da belli değildir.  Uçuşan figürler uzayda düşen bedenleri anımsatan duruşlarıyla bir girdapta sürekli dönüş halinde gibidirler.  Sürekli hareketin izleri zaman ve geçicilikle ilgili sorular ortaya koyar.  Arevyan tüm bu sorgulamaları iç içe düşünerek fotoğrafı, varoluşsal kuşkuları yeniden formüle eden ve bu kuşkulara yön veren bir araca dönüştürmeyi amaçlar. Modellerin görüntüleri, yeniden düzenlemeler ve yinelemelerle sunulur.  Arevyan’ın figüre yönelik müdahaleleri hem modeli yönlendirme hem de dijital, yeniden düzenleme düzeylerinde işler; bu çift katmanlı estetik jest Arevyan’ın fotoğraf pratiğinin güncel sanat alanındaki belirleyici özelliklerinden biri olan gerçekliğin sorgulaması için bir temel teşkil eder.


Ani Çelik Arevyan İstanbul’da yaşıyor ve çalışıyor.  Uzun yıllar fotoğraf editörlüğü ve fotoğraf yönetmenliği yapan Arevyan’ın “Between Life and Death” ve “Duo” isimli iki fotoğraf kitabı da bulunuyor. Arevyan’ın eserleri aralarında İstanbul Modern ve Bibliothéque National de France‘ın da bulunduğu pek çok koleksiyonda yer alıyor.  Kişisel sergileri arasında İstanbul Modern-İstanbul (2010), Galeri Nev-İstanbul (1998, 2005), Diyarbakır Sanat Merkezi-Diyarbakır (2005) ve Kadın Eserleri Kütüphanesi-İstanbul (1993) sayılabilir. Katıldığı grup sergileri arasında ise 8th Contemporary İstanbul (2013), Galerist-İstanbul (2006), Pamukbank Fotoğraf Galerisi-İstanbul (2002), Galeri Nev İstanbul ve Ankara (2000), Sipa Press-Paris (1999), Gallery Agora-New York (1999) bulunmaktadır.





    “Göründüğü gibi değil”


    Istanbul Modern Sergi - 29 Eylül 2010 - 9 Ocak 2011


    Küratör Engin Özendes

    ani celik arevyan


     “Göründüğü Gibi Değil” serisinde birbirinden tamamen farklı ortamlarda ve farklı ışık teknikleriyle çekilmiş gündelik nesnelerin fotoğraflarıyla yeni bir bütün oluşturmak istedim.  Serideki kompozisyonları kurgularken kullandığım nesnelerin formları benzer görünseler de aynı değiller.  Onları tıpkı birbirine çok benzeyen ama aynı olmayan insanlara benzetiyorum.  Fotoğrafladığım nesnelerin dizilme biçimleri, bana yaşamda tekrar gibi görünen şeylerin aslında her zaman bir farkla ortaya çıktığını hatırlatıyor.  Benzerlik ve fark arasında kurduğum bu oyun yaşamın sürekliliği içinde gelişiyor.


    Görünmek durumu kaçınılmaz olarak görünmeyeni de çağrıştırıyor.  Görünenin ve görünmeyenin tüm karşıtlığıyla oluşturduğu bütünü kendi algıladığımız kadarıyla şekillendirebiliyoruz zihnimizde. Gördüklerimizin göründüğü gibi olmayabileceğini ise bazen unutuyoruz.   Görünmeyenin varlığıyla her zaman bütünün dışına taşan şey görme biçimlerimizi de belirliyor aslında.  Fotoğraflarımı tüm bu düşüncelerle yoğururken belki de bu yüzden seriye “Göründüğü Gibi Değil” ismini vermek istedim.


    Seriyi oluştururken mümkün olduğunca unuttuğumuz görme biçimlerini hatırlamaya ve akılda tutmaya çalıştım.  Tüm sadelikleri ve netlikleriyle gördüğüm detayları bir araya getirerek daha büyük bir resim, bir bütün oluşturdum.  Beni çevreleyen düşünceleri, zihnimde oluşan izlenimleri yeniden tasarlayarak, yorumlayarak görünür hale getirdim.


    Kompozisyonlardaki yatay aks, bana başında doğum sonunda da ölümün bulunduğu, bizden önce var olan bizden sonra da devam edecek yaşam çizgisini çağrıştırıyor.  Seri şekillendikçe bu çizgi üzerindeki görüntüler uyum ve uyumsuzluk arasında dolaşmaya başladı.


    Yirmi yıl boyunca giydiğim içinde yaşadığım giysiler, bedensiz halleriyle hem insanı çağrıştırıyordu hem de birer silueti. Sergide yer alan yüz seksen yedi giysi, oldukları halin dışına çıkıp birer soyut görüntüye dönüştüler.  Kimi zaman bir binaya, kimi zaman bir şehir görüntüsüne, gök taşına ya da ruhu olmayan bedenlere benzediler.  Bu soyut görüntülerle doğadan aldığım imajların kurduğu birliktelik, gördüklerimizin kimi zaman göründüğü gibi olmayabileceğini hatırlatıyor.


    Serinin son cümlesi gibi gördüğüm köpük fotoğrafları aslında “Göründüğü Gibi Değil” in çıkış noktasını da özetliyor.  Köpükler gibi renkler, şekiller ve ışık da sürekli değişiyor. Hafiflikleri ve geçicilikleri, bir anda varken aniden yok oluşları tam da görmenin doğasını anlatıyor. Aslında onlar da göründüğü gibi değil.  Tıpkı yaşam gibi, tıpkı gördüklerimiz gibi...



    Nisan 2016


    Ani Çelik Arevyan: “Doğdum, biraz büyüdüm ve sonra fotoğrafçıydım”...

    Fotoğrafa ruhunu makina değil ancak fotoğrafçı verebilir. Özellikle fotoğrafçı kendi düşüncesini ortaya koyup kimsenin görmediğini gösteriyorsa, o zaman yaratma sürecini başarıyla tamamlamış demektir. Ani Çelik Arevyan, buna benzer sayısız başarılara imzasını atmış bir sanatçı... Başarılı fotoğrafçı, kendini bir gün bile üretmeden düşünemiyor. Zaman ve mekan kavramlarını merkeze alarak, düşüncelerini kendi iç dünyasından türeyen karelere sığdıran Ani Çelik Arevyan’la sohbet ettik.

    Fotoğraf dünyasına girmenizi sağlayan kişi kimdir ya da nedir ?

    Fotoğraf yerine görsel dünya demek daha doğru olur bence. Özel Esayan Ermeni Lisesini bitirdikten sonra görsel sanatlara olan merakım arttı. Çizimime ve gözüme çok güveniyordum ve bir sanat kursuna gitmeye karar verdim. Sabri Berkel ile çalıştım ancak resimde yakalayamadıklarım beni fotoğraf çekmeye yönlendirdi. Böylece düşüncelerimi çok daha hızlı ifade edebiliyordum. İlk fotoğraflarımdan oluşan bir portfolyo hazırladım ve o zaman Türkiye’ye yeni gelmiş olan İrlandalı fotoğraf sanatçısı Robert Paul McMillan’a gösterdim. Fotoğrafları çok farklı buldu ve onunla ‘fotoğraf’ hayatıma başladım. Yedi yıl Mcmillan’ın asistanlığını yaptım, daha sonra kendi stüdyomu kurdum. İlk başladığımda ticari fotoğraflar çekiyordum çünkü elle tutulur bir yol almak için reklam fotoğrafçılığı en cazip seçenekti. Yaratıcılığımı ön plana çıkararak hep tasarımla ilgili fotoğraflar çektim, başarılı oldum ve iyi bir yol kat ettim, tabii maddi olanaklar da elde ettim.

    New York’ta Center of Photography’de yaklaşık on yıl her dönem ders aldım. John Reuter’den photoshop dersi aldım, dijital dünyayı daha yakından inceledim. Kısacası kazandığım paraları kendi isteklerim için çok güzel harcadım. 2009-2010’dan itibaren ticari çekimlerimi tamamen bıraktım ve daha çok kendi projelerimin üzerinde yoğunlaştım.

    Kodak Professional Avrupa Ödülleri yarışmasına katılmışsınız ve Türkiye birinciliği almışsınız. Bu ödül hayatınıza ne kattı ?

    Yarışmaları sevmediğim halde, profesyoneller arasında olduğu için katıldım. Seri halinde fotoğraf istiyorlardı, bu fikir çok hoşuma gitti ben de katıldım, hatta oğlumun küçüklük fotoğrafını da kullandım.

    Kazandigim ödülün studiomu kurmamda büyük katkisi oldu. Türkiye birincisi olunca Fransa’nın Arles şehrinde Türkiye’yi temsil ettim. İlk defa böyle bir sanat ortamında bulunuyordum ve orda bulunmak bana paha biçilmez değerler kattı.

    Uzmanlaşmanızı sağlayan şeyler neler?

    Paul McMillan’la yedi yıl çok aktif tempoyla çalıştım ve o süreç hiç bitmedi. Sanırım ömrümün sonuna kadar bitmeyecek. Gittiğim kurslar ve dersler çok coşkulu bir şekilde yol almamı sağladı…

    Görsel dünyanın kariyeriniz olduğuna dair işaret neydi?

    İlk günden beri vardı o işaret. Şunu hatırlıyorum- doğdum, biraz büyüdüm sonra fotoğrafçıydım, ondan sonra sanatçıydım. Sanki  başka herhangi bir hayalim yoktu. Başka bir şey düşünmeyecek kadar kendiliğinden bu dünyada buldum kendimi.

    Görsel dünyanın kişiliğinizde olan etkisi nedir ?

    Kişiliğim görsel dünyamı oluşturuyor. Ben fotoğrafla motive oluyorum fikirlerimi sanat yoluyla pratiğe döküyorum.

    Fotoğraf çekmek için makina dışında en favori aksesuarınız nedir

    Düşünce! Düşünce yoksa hiçbir şey çıkmaz. Makineler, photoshop programları birer araçtır, çalışmalarımda esas olan var olmayanı ortaya çıkarmaktır. Bunu yapmaya çalışıyorum. Anlatmak istediklerimi ya da masallarımı fotoğraf makinesi, sulu boya, enstalasyon veya başka araçlarla hayata geçirebilirim.  Ancak ben düşüncelerimi fotoğraf yoluyla aktarmayı seçiyorum.  Fotoğraf benim kalemimdir…

    Teknolojiyi çok seviyorum. Bu dönemde yaşamaktan çok mutluyum çünkü siyah beyaz televizyon teknolojisinden bugüne geldiğimiz nokta çok umut verici. Teknolojiyi takip etmeye düşkünüm diyebilirim, hiçbir zaman geriye bakmadım, uzun yaşasam diye düşünmedim, ama teknoloji nasıl bir yol alacak diye görmek için bir yüz yıl daha yaşamak isterdim.

    Genelde sanatla iç içe olan insanlar teknolojiye sevmezler…

    Teknoloji benim yaptığım işin çatal bıçağıdır, onsuz yol alamıyorum zaten kimse alamıyor. Mesela Instagram’a bakın herkes fotoğraf çekiyor… ‘Varsa senin başka bir sözün büyür söyle’ dedirten bir platform bu... Teknolojiyi aynı zamanda çok cesur buluyorum. Fırça ve kara kalemle aynı şeyi yapmanız mümkün değil çünkü herkesin el yazısı farklı, oysa  teknolojide tekrarlamak mümkün. O zaman düşünce ve sizin gerçek fikriniz ön plana çıkıyor.

    Fotoğrafın diğer görsel sanatlardan ne farkı var ?

    Örneğin ben içinde çiçek olan bir saksı çizsem ve size göstersem ne kadar harika bir resim dersiniz. Aynı şeyi fotoğraf olarak sunsam ‘ne demek istedin’ dersiniz. Dolayısıyla fotoğraf çok daha zor bir sanat dalı, artı bir fikir ve söz olmalı fotoğrafta… Sulu boya harika bir deniz manzarası ortaya koyar ve ‘neden yaptı’ sorusunu sordurmaz, ama fotoğraf öyle değil.

    Photoshop’tan söz ettiniz, yaptığınız görsel çalışmalarda nasıl bir önemi var ?

    Photoshop veya başka programlar elimiz ayağımızdır. Çektiğiniz görseli doğru sunulabilmek için süzgeçten geçirmeniz lazım. Photoshop fotoğrafın ‘karanlık odası’dır...

    İstediğiniz daha doğrusu hayal edip henüz çekemediğiniz bir kare var mı ?

    Hayır, öyle bir şey yok. Ben ilham gelsin diye bekleyenlerden değilim. Bir sanatçı olarak iddiam da yok, sadece düşüncelerimi istediğim şekilde insanlara sunuyorum. Belki ben en iyi fotoğraflarımı yeni başladığım zamanlar çekmişimdir ya da ilerde yapacağım. En iyi kareni olgunlaşınca çekeceksin diye bir şey yok…

    Henüz ulaşamadığınız bir fotoğrafçılık ortamı var mı ?

    Var tabii… New York’ta yaşamayı çok isterdim. Her gittiğimde hala yeni bir şeyler keşfettiğim, kendi evimdeymiş gibi hissettiğim başka bir yer orası. Ancak eserlerimde zaman ve mekan vurgusu yapmıyorum. Belirli bir yerde olmamın önemi yok bir şey yaratmak için. New York rahatsız olmadan çok farklı bilgiler alabileceğim bir şehir…

    Yarattığınız fotoğraflar genelde seri halinde, neden ?

    Yılların bana öğrettiği şey bir fotoğrafın bazen bitmediğidir… Çünkü zamanı sorguluyorum ve zaman içerisindeki süreçleri kurguluyorum. Dolayısıyla bir seri bitiyorsa diğer bir seriyle devamı geliyor…

    O yüzden serilerin isimlerini cümle halinde koyuyorum ve bu isimle seyirciyi bir koridora koyup yalnız bırakıyorum. Kendi bakışıyla nasıl görmek istiyorsa alıp yürüsün. Felsefi bir birikimle eserlerimi yeniden kurgulamayı, izleyicinin de böyle bakmasını seviyorum…

    Sizin hayat felsefeniz nedir ?

    Üretmek ! çalışmak değil… Tabii üretmek için çalışmak gerekiyor ama önce üretmek…

    Kitap okurken de üretiyorum. Yaptığım ve okuduğum şeyler beni zenginleştiriyor ve bu zenginleşme yeni eserlere yol veriyor.

    Gözünüzün kestiği ama çekemediğiniz bir kare var mı? Yapamadınız, ışık müsait değildi, makine yoktu o an….

    O kare bittiğinde fotoğrafta bitmiş olacak. Hiç bitmediği için peşinden koşuyorum. Var olan bir şeyi çekmiyorum. Kendi düşüncelerimi fotoğraflıyorum. Ben yaptığım işleri aklımda planlarken Tanrı’nın ışığı ve doğayı taklit ediyorum. Fotoğraf karesi benim için yaptığım işlerin bir parçasıdır.

    Işıktan söz ettiniz, renkleri merak ettim, fotoğrafın siyah beyaz ya da renkli olmasını neye göre seçiyorsunuz ?

    Fotoğraflarımın birçoğu ilk baktığınızda siyah beyaz görünür ama birkaç saniye sonra renkli olduğunu anlarsınız. Bunu anlatmak zor…

    Siyah beyaz çekmedim hiçbir zaman, ama bütün eserlerime bakınca çok renkli fotoğraflarım olduğu izlenimini edinmezsiniz.

    Eskrim çok ilgilendiğiniz bir şey, neden ?

    Kendi işlerimle ve kendi kişiliklerimle çok uyum içerisinde. Sizin yaptığınız değil karşındakinin yaptıklarıyla da davranışlarımızın yön bulması beni çok ilgilendiriyor.

    Eskrim uğraşımın fotoğrafla kurduğum ilişkiye de yansıdığını düşünüyorum bazen. Eskrimdeki bedenin ölüm ve yaşam arasındaki estetik duruşu fotoğraflarımda figürü daha üretken bir esneklikle kurgulamama yardımcı oluyor. Binlerce duruş, binlerce davranış, savunma ve atak fotoğraflarımın içine sızıyor ve onları şekillendiren güce dönüşüyor.

    Fotoğraf çekme sürecini anlatır mısınız ?


    İşlerimi yaratma sürecini fotoğraf çekmekten ziyade fotoğraf yapmak diye tanımlamayı tercih ediyorum. Fotoğraflarımı zamanın silindiği ancak değişimin tüm zenginliğiyle gözler önünde olduğu ince bir çizgi üzerinde kurgulamayı tercih ediyorum.

    O yüzden tekniği seviyorum çünkü getirdiği olanakları kullanarak düşüncelerimi ortaya koyuyorum. Belki yüz yıl sonra fotoğrafa başka bir isim verilecek….

    Seri halinde fotoğraf yaratmanın yanı sıra genelde çerçeve kullanmıyorsunuz, neden ?

    Başı sonu devam ediyor, bitiş yok o yüzden. Sınır olmadığı için çerçeve yok. Yaptıklarımda aklıma göre çerçeve seçmiyorum, işin kendi anlatımı var…

    Hiç üretmek istemediğiniz an oldu mu ?

    Bir gün dahi öyle bir şey düşünmedim…

    Fotoğraf yaratmayı ne zaman bırakırsınız ?

    Sözüm bitince bırakacağım.

    Fotoğrafçılık dünyasının endüstrisini bugün nasıl değerlendiriyorsunuz ve beş yıl sonrasını nasıl görüyorsunuz ?

    İnsanoğlu çok şımarık hemen tüketiyor. Ama hazmetmek, anlamak lazım. İnanılmaz bir tüketim var. Eskiden beş tane kazağımız vardı yetinirdik ancak şuanda eskitmeden alıyoruz, acıkmadan yiyoruz…

    Fotoğraf tüketimi için de aynı şey geçerli. Bir fuara gidiyoruz  ‘bunu gördüm’ deyip geçiyoruz. Fakat görmekle bitmiyor, hissetmek ve anlamak lazım.

    Bir sanat eserine baktığımda farklı şeyler hissediyorum, ancak sanatçının açıklamasını okuduğumda çok daha mutlu oluyorum. İnsanların yalnız ilk gördükleri üzerinden değil de eserin anlatmak istedikleriyle birlikte düşünmelerini umut ediyorum.

    Kitap kapağı oldu fotoğraflarınızdan biri, bundan söz edelim biraz

    82 fotoğrafçının yer aldığı bir kitap ve bana sekiz sayfa ayrıldı. Sonra fotoğraflarımdan birini kapak olarak kullanmak istediler tabii çok memnun oldum.

  • TARAF GAZETESİ - Nilüfer Kuyaş

    5 Kasım 2010


    Pandora'nin Kutusu / Yansımalar

    Bir metin bir başka metni okur” demişti felsefeci Derrida. Baş döndürücü sonsuzluk çağrıştırıyor bu düşünce, ama iki ayna arasında durup çoğalmaktan daha ilginç, çünkü farklı metinler birbirini okudukça bambaşka şeyler çıkabiliyor ortaya, daha çok bir derinlik- uçurum kurgulaması da diyebiliriz buna.


    İstanbul Modern Müzesi’nde Ani Çelik Arevyan’ın fotoğraflarına baktıkça, o derinlikte epey yol aldım gibi geldi bana.


    Yatay çizgiyle ortadan bölünmüş renkli fotoğraflar bunlar. Üst şeritte sanatçının kendi koleksiyonundan –bir kadının gardırobundan- çeşitli giysiler, el çantaları, aksesuarlar dizilmiş; ayakta ya da oturur halde pantolonlar, kolunu kaldırmış bluzlar, içi boş giysilere çeşitli pozlarda verilen kuklamsı duruş şekilleri ve ışığın kontrolü açısından kurgulanmış bir ortamdayız; hepsi de ilginç giysi ve aksesuarlar, post-modern, ultra modern, sanki kumaşın hiç kesilmediği, Japon modacı Issey Miyake’nin heykelimsi tasarımlarını andırıyorlar, çoğunlukla dikey çizgiler hâkim.


    Alt bölümde ise ters çevrilmiş doğa fotoğrafları var, çoğunlukla orman manzaraları, baş aşağı duran ağaçlar egemen, gövdeleri, dalları ve yapraklarıyla.


    Fotoğraflardaki ara çizgi öyle güzel bir derinlik hattı oluşturmuş ki, uzaktan bakınca giysiler bol gökdelenli şehir siluetleri gibi duruyor; bir şehirle bir park aynı suda mı yansımış, yoksa şehir merkezindeki bir parkın içinden New York’un, Tokyo’nun, Londra’nın siluetini mi seyrediyorsunuz, böyle ilginç yanılgılar oluşuyor insanın gözünde.


    Gerçekliğin altına mı bakıyorum, üstüne mi? Nesnelerin dizildiği o yapay siluet, o garip cansız defile sanki bilincimizi temsil ediyor da, alttaki doğa görüntüleri ve ağaç kökleri bilinçaltı mı? Hangisi doğal, hangisi yapay? Ruhla beden mi tersyüz edilmiş? Kır ve şehir çelişkisi mi, kültür ile doğa karşıtlığı mı inceleniyor? Giysi dediğimiz nesnelerde doku ve iplik gibi doğal parçalar var da, doğada insan eli değmişlik hiç mi yok?


    Bir labirentte durduğumuzu anlıyoruz böylece. Alt ve üst metinler sonsuza dek birbirini okumaya devam edecek. Bizde yarattıkları çağrışımlar ve sorular da bitmeyecek. Buradaki olay iki şeyin birbirini yansıtması değil; kurgulanmış bir şeyi yansıtıp, o yansımayı tekrar kurgulayıp, sonra o kurguyu yeniden yansıtıyoruz. Yani bu labirentin aslında çıkışı yok. Ani Çelik Arevyan belki de bu yüzden “Göründüğü Gibi Değil” adını vermiş sergisine. Varsayımlarımızı, ikilemlerimizi sorgulamaya itiyor bizi. Önyargılar ve alışkanlıklar sayesinde sağlammış gibi algılasak da çok sağlam bir zeminde durmadığımızı hatırlatıyor belki.


    9 Ocak 2011’e kadar açık kalacak bu zihin kurcalayıcı ve çok başarılı sergiyi herhalde birkaç defa daha gezerim diye düşündüm. Bu fotoğraflardan birisi evimde dursa ve her gün ona bakıp başım dönse rahatsız mı olurum diye düşündüm. Fakat sonra her gün zaten bu çeşit labirent yansımalarla başımın döndüğünü hatırladım.


    Derrida 1980’lerdeki bir denemesinde sayfayı ortadan bölüp asıl metnin altına bir de alt metin şeridi geçmişti, alt yazı gibi. Okudukça, hangisinin alt hangisinin üst metin olduğunu, ana metin ve yan metin ayrımlarını karıştırıyordu insan. Böylece iki ayrı metin birleşerek sürekli bir “moebius” halkası gibi iç içe geçiyor, ama kesintisiz bir bütün oluşturmuyorlardı. Alt şerit üst şeridi sürekli sorgularken, üst şerit de alt şeridi başkalaştırıyor gözümüzde. Tıpkı Ani Çelik Arevyan’ın fotoğrafları gibi. Tıpkı benim sokağımın kahve penceresinden yansıması gibi. Şimdi anlıyorum, ben yansımada bir kurgu oyunu oynarken unutmuşum, sokak yani gerçeklik de aslında bir kurgu.


    İstanbul’u, giderek Türkiye’yi, bütün hayatı böyle bir yansıma oyunuyla seyretmeye başladım bir süredir. Gerçeklik dediğimiz üç boyutlu kurgunun derinliğini özlediğim zaman, zaten orada –buna da ihtiyacım var kuşkusuz, dokunmaya ve koklamaya mesela. Ama istersem paralel kurguya, yansımaya geçebiliyorum.


    Stendhal roman için, sokakta dolaştırılan bir ayna demişti; azıcık abartmış bence, ama meramını anlayabiliyorum.

    Gerçeklik sürekli yansıdığı, çoğaldığı, parçalarına ayrılıp tekrar bütünleştiği için bizi bazen olanca gücüyle kucaklayıp sarabiliyor. Özü ölümlülük olan insan bir tek bu yansımalarda yakalayabiliyor sonsuzluğu.


    İşte sanata bu yüzden ihtiyacımız var.



    19 Ekim 2010

    Müge Akgün- Göründüğü gibi olmayan ne doğa mı nesneler mi, biz miyiz?


    Ani Çelik Arevyan- Tam da gördükleriniz göründügü gibi olmayan. Gördüklerimizi etkileyen ve degistiren birçok etken var, ışıgin nesneyi aydınlatmasıyla bile görüntüde yanılabiliriz, çünkü nesnenin dokusunun ve formunu tamamen degiştirir. Şu anda duvara bakıyosunuz mesela beyaz ama aslında beyaz oldugunu sanıyoruz çünkü o sırada duvara çarpıp iz bırakan sinegi görmuyoruz yada boyanın molekullerinin güneş ışıgıyla nasıl degistigini göremiyoruz. O duvarın beyaz oldugunu bilmiyoruz aslında tam olarak veya kendimiz bile zaman içerisinde bakış açımızın degişmeşiyle gördüklerimizi farklı algılayabiliriz. Ben gördügümüz, içinde oldugumuz dogayla, bütünle  ve kullandıgımız  basit nesnelerle bir fikri ortaya koydum. Bir anlamada giyisilerimle ve buludugun mekanlarla portremi şekillendirdim... Bu fikri masalsı, gerçek olmayan bir ifade yoluyla anlatmayı seçdim çünkü gerçekden hicbirşey göründügü gibi degil...


    M.A- Doğanın dönüşümüne bir tepki mi çalışmalarınız?


    A.Ç.A- Hayır, hiç ilgisi yok. Çünkü fotograflarimdaki  doga, içinde yaşadıgımız hayatı, bir bütünü anlatıyor. Ve bu bütün içindeki karşıtlıkların, paralelliklerin yansımalarını

    görüyoruz. Giyisilerdeki insan şekillerim, hallerimle olan uyum ve uyumsuzlugu....Doga, bazen  "zaman"ı anlatmak için bazen de  insanda yaratacagı duyguları vurgulamak için var. Zamandan kastim, bizden once var olan ve bizden sonra da var olacak yasam süreci. Mesela benim 1961 de başlayıp, hangi tarihde bitecegini  bilmedigim  bir yolculuk gibi.


    M.A- Kullanılan giysiler aksesuarlar tasarım ürünü mü?


    A.Ç.A- Tasarımdan kastinizi anlayamadim, ancak bunlar benim yıllardir kullandıgım, bir anlamda benimle bir vucut olmus giyisilerim. Bunlar, ortaya koydugum fikri anlatmak için sadece birer araç. Giyisilerin tasarım ürünü olup olmasının hiç önemi olmadıgı gibi, agacların da central parkdaki çınar mı, belgrad ormanındaki gürgen mı oldugu hiç önemli degil. Tabi ki büyük bir  hayranlıgım var tasarımcısına, yoksa 20 küsür yılda 187 adetlik bir koleksiyon giyinmezdim. Portremi fotograflarken de,  böylesine benimsedigim bir şeyle anlatım yoluna gitmem çok dogal benim icin....


    M.A- Sergideki fotoğraflara soyut demek mümkün mü? Bana her şey alabildiğine somut geldi?


    A.Ç.A- Anlatım, fotograf yoluyla oldugu icin elbette ilk bakışda somut gelmesi dogaldır. Çünkü fotografın dogası gereği somut olana, nesnenin kendisine, ihtiyacı vardır.

    Soyut olan, fotograf diliyle analatmak istedigim, fotografin arkasindaki kurdugum cümeldir.


    M.A- Neden böyle bir konsept seçtiniz?


    A.Ç.A- Çok hızlı giden bir trende kalabalıkla yol alırken, bir an dışardan trene bakmak...insanların nasıl aynı olaylar karşısında bile farklı etkilendigini ve yorumladıgını görmek. Alt tarafı başı sonu belli bir hayatda, yaşantıların nasıl geliştiği, sevinçler, hırslar, çekişmeler...kendime ait fikirler...gibi sebepler diyebiliriz...


    Fotogarflarimdaki, farklı bakış açısı, soyut anlatım ve yaklaşım belki de, insanlara da farklı açılardan baktıgım ve kalıplara koymadıgım için...


    21 Kasim 2010

    Özlem Altunok-  Bu, 4. kişisel serginiz… Önceki sergilerinizi göz önünde bulundurunca bedenle kurduğunuz ilişkide her sergide gitgide soyutlaşan figürler dikkat çekiyor. Bu sergide de her ne kadar beden olmasa da bedenin farklı bir temsili olduğunu söyleyebilir miyiz?


    Ani Çelik Arevyan- Doğru, birebir olmamakla birlikte beden bütün fotoğraflarımda var. ‘Yaşamla Ölüm Arasında’ sergisinde beden üzerinden yorumlar yapmıştım, ‘Sokağa Çıktım’ serisinde de insanların mekanikleşmiş yaşamlarını robotlarla kıyaslayarak vitrindeki mankenlerle yorumlamıştım. Bu seride ise etrafımdakilerle kullandığım nesneleri birleştirerek bir fikri anlatmak istedim. Evet, burada bedenlerin daha da soyutlaşmış olduğunu görüyoruz, ama bunlar sadece beden değil, bazen bir şehir silueti, bazen bir fabrika bacası, bazen de benim hallerim...


    Ö.A- Sergide kişisel bir hikaye de söz konusu öyleyse, belki de ilk kez bu kadar doğrudan…


    A.Ç.A- Etrafıyla tamamlanan kişisel bir hikaye diyebilirim. Hayal dünyası, masalsı bir ifadeyle kurgulanmış, kesişmeler ve paralellikleri de içinde taşıyan bir otoportre. Bir yandan 20 yıldır kullandığım, içselleştirdiğim giysilerden, objelerden yararlanırken bir yandan da içinde yaşadığımız bütünün parçalarıyla olan uyumu ve uyumsuzluğumuzu gösterebilmenin güzel bir birleşim olduğunu düşündüm.


    Ö.A- Serginin başlığındaki ince esprinin altında derin bir anlam da yatıyor.  Gerçekliğin bilinmezliğine vurgu yaparken üstelik bir fotoğrafçı olarak izleyicinin huzurunda ‘görüneni’, ‘bakılanı’ sorguluyorsunuz bir yandan da…


    A.Ç.A- Nesnesel olarak fotoğrafın gerçekliğinin o kadar içindeyim ki, ‘göründüğü gibi değil’ derken, tam da anlatmak istediğim imgeyi aktarmak için bunu kullanıyorum. İrdelediğim fikri fotoğrafla, üstelik fotoğrafın gerçeği olan ‘görmek’le sorgulamak çok keyifli.

    ‘Göründüğü gibi değil’ derken de sadece bir yorum farkından bahsediyorum, olumlu - olumsuz bir şeyden değil. Bu cümle genelde bir olumsuzluktan kaçmak adına kullanılır, burada ise sadece gördüğümüzün farklı bir anlamı olduğunu işaret etmek istedim. Yoksa, elbette bütün bu nesneler, ağaç, gök, hepsi tanıdığımız, bildiğimiz şeyler, ancak bunun altındaki duyguyu anlatabilmek için, hiçbirini ‘başka bir şey’ gibi sunmadan, ‘oldukları gibi’ aktararak bir alt katmanı göstermek gerekiyordu.


    Ö.A- Ama bir yandan da bir sürü okuma yapabiliyoruz. Bu giysilerin içi boş değil gibi ya da tam tersi yalnızlık dolu, bazen de bir kent silueti oluyorlar…


    A.Ç.A- İşte tam da bu, bir şeye benzetilmek üzere tasarlanmadılar, ama bazen insan, bazen bacası tüten bir fabrika, bazen de bir göktaşı canlandırabilirsiniz gözünüzde. Hepimizin iki eli, iki ayağı var, insanız işte, ama hiçbirimiz birbirimize benzemeyiz. Buradaki siluetler de öyle, insanlar gibi, birbirlerinden farklılar ve kesintisiz olarak sürüyorlar. Bizden sonra da devam edecek, bir yerinden parçası olduğumuz bir hayat yaşıyoruz. Bir yandan kendini tekrarlar gibi görünen, ama devam eden bir hal var o yüzden bu süreklilikte.


    Ö.A- Aynı kare içinde iki farklı düzlemde akan, kimi zaman birbirini tamamlayan, kimi zaman iten bu görüntülerde bir de zaman vurgusu var, sürekliliğe ek olarak. Renk ve ışık da pekiştiriyor bu durumu…


    A.Ç.A-Zaman kadar, mekan ve duyguya da yüklenmek istedim bu fotoğraflarda.  Zaman, bazen karlı bir manzarayla bazen bir boşlukla var oldu. Hayat kimi zaman akar, kimi zaman tepetaklak olur, iki düzlemde, altta ya da üstte mekan da duyguyla karıştırılarak bir araya getirildi.


    Ö.A- Serinin, aksi silik, ama içeriği güçlü bir de son sözü var. Bu son söz neyin habercisi?


    A.Ç.A- Sabun köpüğünü diyorsunuz… ‘Göründüğü Gibi Değil’ fikrini destekleyen bir nokta, belki de virgül demeli.

    Görünenin ardındaki de aynı sabun köpükleri gibi… Renkleri, varken birden yok oluşları, bir yeri kaplarken aniden yer değiştirmeleri…

    Sabun köpükleri aynı zamanda başka bir projenin de başlangıç noktası olacak, biraz da bu yüzden sergi böyle sonlandı.

  • AGOS RÖPORTAJ - Mayda Saris

    24 Eylul 2010

    Ani Çelik Arevyan’ın 29 Eylül’de İstanbul Modern’de açılacak sergisi, doğa ve objelerin birlikteliklerinden oluşan bir yorumlar zinciri

    Bu fotoğraflar göründüğü gibi değil!



    Ani Çelik Arevyan, İstanbul Modern’de 29 Eylül’de açılacak ‘Göründüğü Gibi Değil’ başlıklı sergiyle beş yıl aradan sonra yeniden sanatseverlerle bir araya geliyor. 9 Ocak 2011 tarihine dek sürecek olan serginin küratörü  Engin Özendes.

    Sergi öncesinde görüştüğümüz Ani Çelik Arevyan, bir projeyi, fotoğraftan çerçevesine, sunum şekline kadar bir bütün olarak ele aldığını belirtiyor. Arevyan’ın bu sergisi, doğa ve objelerin birlikteliklerinden oluşan bir yorumlar zinciri. İnsan, doğa ve hayattan oluşan bütünün ancak gördüğümüz kadarını algıladığımıza dikkat çeken Arevyan, baktıklarımızın, gördüklerimizin ve yaşadıklarımızın aslında göründüğü gibi olmadığını fotoğraflarıyla belgeliyor.


    Farkındalık yaratmak için


    Fotoğrafa gönül veren, 1986’dan beri de bunu meslek edinen Arevyan, o günden bu yana çok geniş bir proje yelpazesiyle sürdürüyor çalışmalarını: “Dönem dönem reklam fotoğrafı, dönem dönem de sanat fotoğrafı ağır bastı” diyen sanatçı, 2007’de İstanbul Modern’den aldığı solo sergi teklifini, büyük bir heyecanla kabul etmiş: “İstanbul Modern çok beğendiğim bir mekân ve de Türkiye’deki en iyi müzelerden biri, dolayısıyla teklifi hemen kabul ettim ve çalışmalara başladım. Hem içerik, hem de genel anlatım olarak çok özel bir proje olsun istedim. Yepyeni bir konsept geliştirdim. Aslında bu, çok içimde olan, bir anlamda aklımda hazır olan bir projeydi, dolayısıyla da çok hızlı gelişti. Benim fotoğraflarım zaten hiçbir zaman dokümantasyon olmadı, her sergimde farklı bir konsepti belgeledi, fotoğraftan öte başka bir sözü oldu. Sergilerimde mesajdan çok, bir fikri, bir konuyu anlatmayı yeğliyorum. Bu sergi için etrafımda ne varsa, farklı bir bakış açısıyla yorumladım.”


    Doğa ve nesnenin dili


    Fotoğraflara baktığınızda iki farklı alandan oluşan bir bütünle karşılaşıyorsunuz. Görünen ile görünmeyenin bir arada olduğu bu fotoğrafların alt kısmında Arevyan’ın objektifinde ölümsüzleştirdiği ağaç kökleri veya ters dönmüş ağaçların muhteşem görüntüleri yer alıyor. Üst kısımda ise, gündelik yaşamda kullanılan rengârenk giysiler yükseliyor. Bunların tümü de Arevyan’ın gündelik hayatta kullandığı kıyafetler. Arevyan, yarattığı bu kompozisyonla insanı, doğayı ve nesneleri bir araya getirirken, üstünü örtmeye çalıştığımız görünmeyeni, görünür kılıyor.


    Farklı bir kimlik


    “Bu fotoğraflarda yer alan kıyafetler, benim 20 yıldır kullandığım 187 adet giysiden oluşuyor ve hiçbiri birbirinin tekrarı değil” diyor sanatçı. Arevyan, onları giysi olmaktan çıkarıp bir şehir görüntüsü yaratmış, bazen bir gökdelene, bir eve, bir göktaşına vb. benzetmiş. İçinde insan olmasa da, onlara farklı bir kimlik kazandırmış, hatta ruh katmış denebilir. Bu da Arevyan’ın nesneleri kendi nesnel işlevinden çıkarıp onlara soyut bir anlam yüklemede son derece başarılı olduğunun kanıtı. Dolayısıyla sergi de ‘Göründüğü gibi değil’ adını bu kontrasttan alıyor. “Herkes farklı yorumlayabilir. Kimse ve hiçbir şey göründüğü gibi değil” diyor Arevyan.

    Fotoğrafların hepsi de kendi bünyesinde farklı bir ışık ve parıltı barındırırken, aynı zamanda ilginç bir devamlılık arz ediyor. O yüzden 120x180 cm.’lik bu dev boyutlu fotoğrafları yan yana tek çizgi halinde dizerek sergilemeyi yeğlemiş sanatçı. Bunlar bir bakıma hayatın gerçeğinin fotoğrafları ve herkesin ve her şeyin göründüğü gibi olmadığının, saklı yanında türlü gizemi barındırdığının bir ifadesi.

    Farklı bir teknikle hazırlanan 16 fotoğraf, özel bir pörl kâğıda basıldıktan sonra üzeri pleksiyle kaplanmış. Ayrıca arkasına bir alimüyum tabaka yerleştirilmiş.


    Son söz sabun köpüklerinin


    Arevyan, sergide son olarak sabun köpüklerinin yer aldığı fotoğraflara da yer veriyor. Köpüren sabun baloncuklarının ışıldadığı bu kompozisyonlar ise, adeta sergideki fotoğrafların son cümlesi gibi. Köpüklerin renkleri ve şekilleriyse sanki sürekli değişmekte. “Hafiflikleri ve ağırlıkları, bir anda varken aniden yok olmakta. Tıpkı yaşam gibi, tıpkı gördüklerimiz gibi” diyor Arevyan.


    Sergi için bir de kitap hazırlanmış. Kitabın önsözünde sanatçının duygularını dile getirdiği şu ifadeler yer alıyor: “Anlatımı oluştururken kullandığım nesnelerin formları, birbirinin benzeri gibi görünseler de benzer değiller, tıpkı insanlar gibi. Birbirlerinin tekrarı gibi görünseler de tekrar değiller, tıpkı yaşam gibi…”